Concrete voorbeelden in België
- Huiseigenaars in overstromingszones riskeren vast te lopen: ze kunnen hun woning niet meer verkopen, verzekeren, renoveren of herstellen.
- Huurders met lage inkomens, vaak wonend in slecht geïsoleerde of slecht verluchte gebouwen, lijden meer onder hittegolven en slechte luchtkwaliteit, en kunnen zelden verhuizen.
- Landbouwers worden geconfronteerd met extreme temperaturen, veeziekten, waterschaarste, lagere opbrengsten, verlies van bestuivers en vectorziekten — wat zware economische en psychologische druk veroorzaakt.
- Stedelingen zullen vaker te maken krijgen met stedelijke hitte-eilanden, luchtvervuiling en besmettelijke ziekten.
- Plattelandsbewoners kunnen bij extreme weersomstandigheden moeilijk toegang krijgen tot gezondheidszorg door hun geografische isolatie.
Kwetsbaarheden stapelen zich op
Sommige mensen worden extra blootgesteld doordat ze meerdere kwetsbaarheidsfactoren combineren: onzeker werk, slechte gezondheid, gebrekkige huisvesting…
Bijvoorbeeld: een alleenstaande moeder met twee kinderen in een overstromingsgevoelig gebied kan moeilijk evacueren, heeft geen verhuisopties en loopt gezondheidsrisico’s door schimmelvorming. Haar kwetsbaarheid is dus veel groter.
Een uitdaging voor het aanpassingsbeleid
“Als de behoeften van kwetsbare groepen niet worden meegenomen in het klimaatadaptatiebeleid, zullen sociale, economische en gezondheidsongelijkheden toenemen,” waarschuwt Els Barnard, sociaal expert bij Cerac.
“De sociale samenhang zal verzwakken en het vertrouwen in de instellingen zal afnemen.”
Het integreren van sociale dimensies in klimaat- en adaptatiebeleid is dus een essentiële voorwaarde om de weerbaarheid van België te versterken.
Voor meer informatie kunt u hoofdstuk 4 van het verslag raadplegen. Daar vindt u een overzicht van de sociale kwetsbaarheden in verband met de risico's geanalyseerd in het BCRA. Hoofdstuk 7 bevat onder meer de aanbevelingen voor een rechtvaardige weerbaarheid.
