Klimaatverandering bedreigt onze welvaart
De gevolgen van de klimaatverandering zijn al voelbaar en zullen op termijn de Belgische economie treffen: een verzwakt verzekeringssysteem, druk op de overheidsfinanciën, kwetsbare toeleveringsketens en industriële sectoren die bedreigd worden door waterschaarste. De waarschuwingstekens nemen toe, maar oplossingen bestaan.
De overstromingen in de Vesdervallei in 2021 veroorzaakten naar schatting 5,2 miljard euro schade en duizenden mensen moesten hun huis verlaten. Om gelijkaardige extreme gebeurtenissen op te vangen, was al sinds 2016 de oprichting van regionale solidariteitsfondsen voorzien — maar noch in Wallonië, noch in Brussel zijn deze fondsen ooit gefinancierd, ook niet in 2025.
Volgens Grégory Truong, econoom bij Cerac: “Tijdens de overstromingen van 2021 werden verzekeraars, die in de frontlinie staan, gedwongen hun bijdragen te verdubbelen ten opzichte van hun wettelijke verplichtingen, wat voor grote juridische onzekerheid in de sector zorgde.
Met de toename van klimaatgerelateerde rampen zouden herverzekeraars de Belgische markt kunnen verlaten, waardoor burgers en bedrijven zich niet meer kunnen verzekeren of enkel tegen veel hogere prijzen.”
In buurlanden zoals Frankrijk is dit probleem al een realiteit.
Overheidsfinanciën: een wankel begrotingsevenwicht
De Belgische economie en de overheidsfinanciën zullen zwaar worden beïnvloed door klimaatverandering. Lagere productiviteit, een negatieve impact op de belastinginkomsten, hogere overheidsuitgaven en klimaatgerelateerde inflatie kunnen tegen het midden van de eeuw leiden tot een substantiële toename van de overheidsschuld, waardoor budgettaire en fiscale aanpassingen nodig worden.
Importafhankelijkheid maakt België kwetsbaar
Klimaatcrises, versterkt door speculatie, beïnvloeden de prijzen en de beschikbaarheid van landbouwproducten op de wereldmarkt. Deze verstoringen raken zowel gezinnen als bedrijven die afhankelijk zijn van ingevoerde producten.
Als kleine, open economie is België bijzonder gevoelig voor verstoringen in de toeleveringsketens. Onze bedrijven zijn afhankelijk van buitenlandse import van grondstoffen en halffabricaten, zoals farmaceutische, chemische en elektronische componenten. Deze import komt vaak uit regio’s die zwaar worden getroffen door klimaatverandering — denk aan droogte in Californië, overstromingen in China of hittegolven in Spanje. Zulke klimaatschokken verstoren de productie, doen prijzen stijgen en bedreigen de bevoorrading van België. De veranderende neerslagpatronen zorgen voor meer periodes van droogte, vooral in de zomer.
Binnen België bedreigt waterschaarste (een tekort aan water van voldoende kwaliteit en kwantiteit) cruciale sectoren zoals de chemie, farmacie, voedingsindustrie en het toerisme.
Aanbevelingen om de weerbaarheid van het land te versterken
Er bestaan oplossingen om deze economische risico’s te beperken. Volgens Cerac is het dringend nodig het wettelijke kader rond natuurrampen en verzekeringen te versterken. Daarnaast moet België de solidariteitsmechanismen beter financieren en meer investeren in klimaatadaptatie — investeringen die bovendien een positief rendement opleveren.
Voor meer informatie kunt u hoofdstuk 3.5 van het verslag raadplegen. Daar vindt u een overzicht van de risico’s in verband met de economie en de financiën. Hoofdstuk 7 bevat onder meer de aanbevelingen voor de economie.
Lees ook de gedetailleerde risicoanalyses en de risicosyntheses die deze laatste kort en krachtig samenvatten (hieronder te downloaden).
Downloads
| Risico voor de industrie door waterstress | Synthese | Gedetailleerde analyse |
| Risico voor eigendomsverzekering als gevolg van overstromingen | Synthese | Gedetailleerde analyse |
| Risico voor internationale voedselprijzen als gevolg van klimaatverandering | Synthese | Gedetailleerde analyse |
| Risico voor overheidsfinanciën als gevolg van klimaatverandering | Synthese | Gedetailleerde analyse |
| Risico voor strategische importen als gevolg van klimaatverandering | Synthese | Gedetailleerde analyse |