De Europese Commissie heeft op 27 oktober een nieuw kader goedgekeurd om Europa beter voor te bereiden op de toenemende gevolgen van de klimaatverandering. Het plaatst klimaatrisico’s, paraatheid en weerbaarheid centraal in de besluitvorming. Voor CERAC is dit een belangrijke stap naar een meer proactieve aanpak van klimaatrisico’s, die nauw aansluit bij zijn opdrachten in België.
Een proactievere aanpak van klimaatrisico’s
Met het Geïntegreerd Europees Kader voor Klimaatweerbaarheid en Risicobeheer wil de Europese Unie klimaatrisico’s beter voorspellen, voorkomen en beheren.
Het nieuwe kader verplicht beleidsmakers om klimaatrisico’s systematisch mee te nemen in hun beslissingen. Zo moeten beleid, investeringen en ruimtelijke planning beter bestand zijn tegen de gevolgen van een veranderend klimaat.
Een belangrijk onderdeel van het kader is de versterking van klimaatrisicobeoordelingen op Europees en nationaal niveau. Daarnaast wordt een gemeenschappelijk Europees klimaatreferentiescenario ingevoerd, gebaseerd op een mondiale temperatuurstijging van 3°C tegen 2100. Dit scenario zal dienen als gemeenschappelijke basis voor risicoanalyses binnen de EU. Het kader vraagt ook om duidelijke verantwoordelijkheden, klimaatweerbaarheidsplannen en betere instrumenten, monitoring en financiering.
Meer weerbaarheid in heel Europa
Onder leiding van de Europese Commissie verankert het kader het principe van ‘climate resilience by design’: klimaatweerbaarheid moet vanaf het begin worden meegenomen in beleid en investeringsbeslissingen.
Het kader stimuleert proactief handelen op Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau. Daarbij wordt erkend dat klimaatrisico’s verschillende sectoren tegelijk kunnen treffen, zoals gezondheid, infrastructuur, energie, transport, voedsel- en waterzekerheid, ecosystemen en economische activiteiten.
Een geïntegreerde aanpak is noodzakelijk omdat klimaatrisico’s zich niet beperken tot administratieve of sectorale grenzen. De gevolgen kunnen zich verspreiden van de ene sector of regio naar de andere en zo bredere uitdagingen creëren voor de maatschappelijke, economische en nationale veiligheid.
Waarom is dit belangrijk voor Europa?
Met dit kader verschuift de aandacht van het reageren op klimaatrampen naar het tijdig herkennen en beperken van risico’s voordat ze uitgroeien tot crises. Dat is belangrijk, omdat klimaatweerbaarheid vandaag niet alleen een milieu-uitdaging is. Ze raakt ook aan de Europese paraatheid, veiligheid en economische stabiliteit in een wereld waarin risico’s steeds sterker met elkaar verweven zijn.
Dit gaat niet over mitigatie of adaptatie. We hebben beide nodig. En ze moeten elkaar versterken. Alleen zo kunnen we klimaatweerbaarheid bereiken. Maar we moeten veel sterker inzetten op paraatheid.
Ursula von der Leyen, Beleidsverklaring 2026
Voor meer informatie over het kader en de gevolgen ervan kunt u terecht in de briefing van het Europees Parlement.
Wat betekent dit voor CERAC?
Dit Europese kader bevestigt een aanpak die al centraal staat in de werking van CERAC.
CERAC analyseert onafhankelijk hoe blootgesteld en kwetsbaar België is voor klimaat- en milieurisico’s. Op basis daarvan ondersteunt het beleidsmakers met analyses en aanbevelingen om risico’s beter te begrijpen, erop te anticiperen en zich eraan aan te passen. Daarbij gaat bijzondere aandacht naar nationale veiligheid en weerbaarheid.
Door meer nadruk te leggen op risicoanalyse, risicobeheer en weerbaarheidsplanning versterkt het nieuwe Europese kader het belang van dit werk. Het sluit ook nauw aan bij de aanpak van CERAC, die klimaatrisico’s bekijkt over verschillende sectoren en bestuursniveaus heen, en niet uitsluitend als een milieuvraagstuk.
FAQ
Wat is het EU-kader voor klimaatweerbaarheid?
Het Geïntegreerd Europees Kader voor Klimaatweerbaarheid en Risicobeheer moet de EU helpen om klimaatrisico’s beter te voorspellen, beoordelen en beheren. Het stimuleert een proactieve aanpak waarbij klimaatweerbaarheid wordt geïntegreerd in beleid, investeringen en planning.
Wat betekent het klimaatreferentiescenario van 3°C?
Het kader introduceert een gemeenschappelijk Europees scenario dat uitgaat van een mondiale temperatuurstijging van 3°C tegen 2100. Dit dient als referentie voor klimaatrisicobeoordelingen op Europees en nationaal niveau en zal worden bijgewerkt op basis van nieuwe wetenschappelijke inzichten.
Waarom is klimaatweerbaarheid belangrijk voor Europa?
Klimaatverandering heeft gevolgen voor gezondheid, ecosystemen, infrastructuur, energievoorziening, transport, voedsel- en waterzekerheid en de economie. Omdat deze gevolgen elkaar kunnen versterken en zich over sectoren en landsgrenzen heen kunnen verspreiden, is meer weerbaarheid essentieel voor de veiligheid, welvaart en het concurrentievermogen van Europa.