Belgische infrastructuur loopt risico’s door klimaatverandering

De Belgische infrastructuur, zoals energie- en transportsystemen, zullen steeds vaker worden blootgesteld aan extreme klimaatomstandigheden. Deze dreigen hun weerbaarheid aan te tasten: het falen van één element kan kettingreacties veroorzaken met gevolgen voor de hele samenleving.

Volgens het rapport zullen de belangrijkste infrastructuren van het land — elektriciteits- en transportnetwerken — de komende jaren aan meervoudige klimaatrisi­co’s worden blootgesteld.

“Hittegolven verminderen de efficiëntie van thermische en nucleaire centrales door overbelasting van de netten en beperkte beschikbaarheid van koelwater. Ze verzwakken ook de transportinfrastructuren — spoorwegen, wegen en startbanen — die gevoelig zijn voor hoge temperaturen,” verklaart Aurore Brunson, coördinator van het BCRA. De jaarlijkse financiële verliezen door verminderde prestaties van elektrische systemen kunnen volgens het rapport oplopen tot meer dan 150 miljoen euro in een scenario van +4°C opwarming.

Toenemende sociale kosten

Overstromingen — rivier-, regen- of kustoverstromingen — vormen een toenemende bedreiging voor infrastructuren en kunnen zware structurele schade veroorzaken.
Het voorbeeld van de Vesderoverstromingen in 2021 blijft sprekend: 5,2 miljard euro schade, duizenden verwoeste huizen, 66.500 onderbroken elektriciteitsaansluitingen en 15.150 gasaansluitingen. Zonder aanpassingsmaatregelen vormt dit een voorbode van toekomstige rampen.

Klimaatrisico’s treffen de bevolking niet gelijk. Kwetsbare groepen — vaak woonachtig in oude gebouwen of risicogebieden zoals overstromingszones — zijn bijzonder gevoelig voor uitval van energie-, water- en transportsystemen.

Aanbevelingen om de weerbaarheid te versterken

Het rapport roept op tot een herziening van het ruimtelijke ordeningsbeleid en de bouwvoorschriften, met inachtneming van de klimaatscenario’s voor 2050.
Deze normen moeten verder gaan dan energieprestaties en ook de weerstand van gebouwen tegen hittegolven, overstromingen en verzakkingen versterken.

Bouwen in risicogebieden moet strikt worden gereguleerd. Het rapport pleit ook voor het herstel van wetlands en het hercreëren van overstromingsvlakten.

Daarnaast is een betere coördinatie tussen de infrastructuurbeheerders en overheidsniveaus cruciaal, om tot een coherente en gezamenlijke aanpak van klimaatadaptatie en weerbaarheid te komen.

Voor meer informatie kunt u hoofdstuk 3.3 van het verslag raadplegen. Daar vindt u een overzicht van de risico’s in verband met infrastructuur en gebouwen. Hoofdstuk 7 bevat onder meer de aanbevelingen voor infrastructuur en gebouwen.

Lees ook de gedetailleerde risicoanalyses en de risicosyntheses die deze laatste kort en krachtig samenvatten (hieronder te downloaden).

Downloads

Risico voor civiele en huishoudelijke waterinfrastructuur door droogteSyntheseGedetailleerde analyse
Risico voor energie- en transportinfrastructuur door extreme weersomstandighedenSyntheseGedetailleerde analyse
Risico voor gebouwen door overstromingenSyntheseGedetailleerde analyse
Risico voor gebouwen door veranderende vochtregimesSyntheseGedetailleerde analyse
Risico voor infrastructuur en gebouwen door invasieve uitheemse plantensoortenSyntheseGedetailleerde analyse