De bosbranden in Los Angeles hebben al 27 levens geëist, terwijl veel mensen nog vermist zijn. In België is het risico op zulke massieve branden kleiner, maar toch waarschuwt CERAC: “Ook bij ons zal de impact van natuurbranden toenemen.” Hoe kunnen we ons daarop voorbereiden?
CERAC, voluit het Centrum voor Risicoanalyse van Klimaatverandering, werd opgericht na de verwoestende overstromingen van juli 2021. Het centrum brengt klimaat- en milieurisico’s op lange termijn in kaart. “Hoewel bosbranden zoals in Los Angeles in België minder waarschijnlijk zijn – daarvoor hebben we te weinig bos en is onze natuur te versnipperd – is waakzaamheid geboden”, zegt CERAC-directeur Luc Bas. “Door de klimaatverandering zullen er meer hitte- en droogtegolven zijn, waardoor we ook hier over 15 tot 20 jaar meer natuurbranden mogen verwachten.”
Dat ook natuurbranden veel schade kunnen veroorzaken, bleek in 2011, toen in België 2000 hectare in vlammen opging, onder meer op de Kalmthoutse Heide. “Die ramp heeft veel getriggerd”, zegt Bas. “In Antwerpen is bijvoorbeeld een netwerk voor natuurbranden opgericht. Maar het komt erop aan de aandacht niet te laten verslappen.”
Risicoanalyse
Samen met het Nationaal Geografisch Instituut werkt CERAC aan een risicoanalyse waarmee het de kennis en paraatheid in kaart brengt om natuurbranden te bestrijden. Die analyse legde al belangrijke knelpunten bloot. Bas: “Er zijn bijvoorbeeld nog geen data die het gevaar voor gebouwen of hele wijken in kaart brengen. De resolutie van satellietopnames is nog te groot om natuurbranden op tijd te detecteren. En er zijn investeringen nodig, bijvoorbeeld in wetenschappelijk onderzoek naar natuurbranden in het verleden, maar ook in computermodellen die toekomstige risico’s berekenen. Onze huidige brandbestrijdingscapaciteit zal in ieder geval niet volstaan om meerdere gelijktijdige branden te bestrijden – een scenario dat almaar waarschijnlijker wordt.”
Volgens Bas is samenwerking cruciaal. “Wetenschappers, rampenplanners, brandweerdiensten en sitebeheerders zien het stijgende risico, maar door een gebrek aan coördinatie gaat de voorbereiding nog te traag. En dat risico moet natuurlijk ook een politieke prioriteit worden.”